Inne z tego źródła
Inne o tej firmie
21 marzec 2008, 12:47
„Ferdydurke” Witolda Gombrowicza i Teatr Provisorium
SztukaKultura
26 marca w Teatrze Ósmego Dnia w Poznaniu, 27 marca w Centrum Kultury i Sztuk w Lesznie oraz 29 marca w Bytomskim Centrum Kultury, Teatr Provisorium wystawi „Ferdydurke” według powieści Witolda Gombrowicza. Spektakl został wyreżyserowany przez Janusza Opryńskiego i Witolda Mazurkiewicza. Na scenie wystąpią Jacek Brzeziński, Witold Mazurkiewicz, Jarosław Tomica i Michał Zgiet.
Spektakl zachowuje gombrowiczowską dyscyplinę konstrukcji rozpisując ją na teatralne rytmy i znaki. Tak jak powieść awangardowa przemawia głównie formą, tę formę wykorzystuje czerpiąc z Gombrowicza. Znaków jest kilka – ścieśnienie – ławka, na której brakuje miejsca, bliski kontakt ciał, podporządkowanie ciała impulsom biologicznym, powtarzające się w swym stylu zachowania rodem z Rabelaise’a, zawężona do granic absurdu przestrzeń sceniczna. Człowiek złapany w pułapkę formy bardziej niż u Gombrowicza dosłownie, na każdym kroku wpadający w niewolę narzuconych mu ról.
Spektakl zachowuje rytmiczność konstrukcji, nie przenosi ciągów fabularnych, a zamyka całość w powracających całostkach w pewien zamknięty kosmos (szkoła, dom, dwór). Ścieśnienie przestrzeni, kumulacja czasu (przedstawienie trwa godzinę i dwadzieścia minut), precyzja ruchowa i rytmiczna doprowadzona do perfekcji w scenie pojedynku, wszystko to buduje najwyższe emocje.
Odkrywa nowy typ aktorstwa – aktorstwa biologicznego, które wydaje się najbliższe postaciom Gombrowicza, posługuje się najwyższymi stanami emocjonalnymi.
Walorem spektaklu jest jego komizm, który niejako przybiera charakter okrutnego i dzikiego tak jak okrutny bywał sam Gombrowicz.
Dialogi aktorskie prowadzone są na najwyższym poziomie emocji, używając ekstremalnych środków fizycznych aktorzy tworzą to, co bywa nazywane dzikim bandyckim aktorstwem.
Wydaje się, że oryginalność interpretacji polega na:
-przełożeniu głównego tematu Gombrowicza jakim jest forma na inscenizacyjną ciasnotę (maleńka ławeczka, na której aktorzy walczą o miejsce) („Ferdydurke to męka na Prokrustesowym łożu formy” B. Schultz)
-użycie biologicznego aktorstwa w konstrukcji postaci i w odkrywaniu ich głębokich sensów
-posługiwaniu się kategoria estetyczną jaką jest okrutny, gargantuiczny komizm
-całość zamknięta w sześcianie (materializacja inscenizacyjna przestrzeni – kategorii gombrowiczowskiej „kościoła międzyludzkiego”) z inspiracji malarstwa Francaise’a Bacona.
